Prosjekt haustkveite

Mjølkemannen Jon Lea har fleire prosjekt og rollar på garden. I år har han fått til noko som ikkje var sjølvsagt på Jæren. Han har fleire år dyrka korn til dyrefór, men i fjor sådde han haustkveite som skulle verte matkorn. Haustkveite er ein type korn som skal sås på hausten og spirer før frost. Den toler kulde og held fram med å utvikla seg når våren kjem.

Fyste år med matkorn

Motivet for å gamble med dyrebar gjødsel og satsa på å oppnå matkornkvalitet er ønsket om å bidra til matberedskapen i Norge. Sjølv om det er krig i verdas kornkammer, vil nok ikkje me vera dei fyste som svelt. Ansvaret derimot, for å produsera det me kan av mat sjølve og dermed sleppa å kjøpa føre nasen på folk som svelt frå før, kjenner nok dei fleste gardbrukarane på i desse urolege dager.
Den faglege utfordringa og glea over å lukkast er nok lik i dette prosjektet som for andre som utfordrer seg sjølv og etablerte sannheiter. Me gratulerer med strålande resultat!

God hjelp

I prosjektet har samarbeidet og rettleiinga frå Arne Vagle i Norsk Landbruksrådgivning vore viktig. Nabo Nikolai Skrettingland som har drive jord på Skrettingland i tre generasjonar, har og kome med verdfulle innspel.
For at kornet skal verte godkjend som mat til menneske må det oppfølgje visse krav til innhald. Det må ha eit visst nivå av protein og det skal målas falltal. Falltalet er knytta opp mot bakeeigenskapa til kornet. Kornet Jon fekk til hadde veldig gode falltal, så me gler oss til å testa ut.

Interesse for prosjektet

Prosjektet har fått stor interesse frå fleire hald. Det har vore omtala i både lokal og riksdekkande sendingar i NRK. I tillegg har saken vore omtala på NRK nettavis og radio Både fotograf og journalist var på besøk og fekk teke bilete og filma på stykke der konet vaks. Nrk si overskrift vart: Verda treng mat

Her kan du sjå klippet frå då Nrk var på besøk

Jærbladet var også innom for å sjå og høyre om prosjektet. Overksrifta vart: Jon dyrkar matkorn på Jæren. Mjølet må han få selt sjølv.

Arva etter farfar

Jon har alltid sagt at arva mi etter farfar ligg i «veidene» som på jærsk tyder grøfter. John Lyng Lea, som var bonde, botanikar og sidan rekneskapsfører arbeidde jamnt og trutt med å dyrka ny jord. Naboar seier at dei ofte høyrde sprenging av stein både seint og tidleg. Han laga til og med eit kart over alle grøftene så etterkomarane kunne finna dei att i høve det trengdes.
Her om dagen måtte kartet fram, då det samlar seg vatn på det nysådde bedet og Jon må finna ut kor feilen er. No vonar me at han finn feilen slik at spirene ikkje druknar. For no satsar Jon ein runde til, og ny haustkveite er sådd. Me krysser fingre for at veret vert lageleg i vinter slik at me på ny kan få til matkveite.
Då vonar me at det kan vera eit mottak som kan håndtera menneskemat i Rogaland. Beredskap må me ha!

Vegen frå hausting til bakst

Status for prosjektet no er at kornet ligg på den nedlagte mølla på Varhaug. Her ventar det på å verta tørka hjå Jæren Malt som har rydda plass til kornet vårt. Deretter skal det malas på steinkvern hjå Stangeland Mølle. Dernest skal 25 000 poser klistras med etikett for hand, før dei skal fyllas med mjøl. Klistringa skal vi gjere sjølve. Posane er på veg.

Den fine etiketten er det vår eiga Ingfrid Viland som har laga. Jon syns det er spesielt å vera på trykk i 25 000 opplag, men det går til ein god sak, så då toler han det nok.

Når mjølet er klart kjem det til å kome for salg hjå Ystepikene. Det vil vere 1kg poser og 25kg sekkjer tilgjengeleg. Det er allereie fleire som har bestillt mjøl på førehand, det tykkjer me er skikkelig stas.

Grove brød med haustkveite

Me har laga ei oppskrift på to grove brød som bruker haustkveite. Framover vil me bruka mjølet i fleire oppskrifter.

350g sammalen haustkveite
350g sikta spelt/kveite
200g havregryn
1 klype salt
1 ts sukker
8dl vatn
½ pakke tørrgjær

Rør saman gjær, sukker og vatn, la det stå litt medan du blandar saman dei tørre ingrediensane i ein bolle. Tilsett gjærblandinga og elt godt i 10 minutt. Del deigen i to og fordel i to brødformer. Sett dei kaldt over natta for steiking neste dag eller hev til dobbel størrelse, ca en time. Dryss gjerne litt havregryn på toppen.
Steik i 45 minutt på 200 grader til dei vert gyldne og fine.

Me høyrer gjerne frå deg om du lagar oppskrifta eller bruker haustkveiten til noko anna spanande.
Tagg Ystepikene på Facebook eller instagram.

På sida vår har me mange kjekke oppskrifter med Ystepikene sine ostar, berre klikk på lenkja her.